| - Basisbegrippen: | |
| ai | harmonie |
| ki | Levensenergie, innerlijke kracht |
| do | de weg, methode |
| hara | buik, centrum |
| tanden | centrum, 3 cm onder de navel |
| ki ai | schreeuw vanuit hara |
| shin | rechtstreeks |
| kokyu | ademhalingskracht |
| uke | degene die de techniek ontvangt |
| tori | nagewerper, degene die de techniek maakt |
| waza | techniek |
| uchi | binnen |
| soto | buiten
|
| - Houding: | |
| Kamae | lichaamshouding |
| shizen hontai | natuurlijke lichaamshouding |
| sankaku ho | stabiele stand met voeten |
| hito e miin | driehoeks positie |
| dachi | stand |
| zenkutsu dachi | 70% van het gewicht naar voor, 30% van het gewicht naar achter |
| kukutsu dachi | 70% van het gewicht naar achter, 30% van het gewicht naar voor |
| kiba dachi | paardrijstand |
| hanmi | stand |
| hidari (hanmi) | links (voorstaan) |
| migi (hanmi) | rechts (voorstaan) |
| ai hanmi | gelijke stand (met partner) |
| gyaku hanmi | ongelijke stand, spiegelbeeld stand |
| ma ai | basisafstand |
| zan shin | aandacht vasthouden, bewust |
| kuzushi | evenwicht storen |
| tsukuri | positie waar kuzushi mogelijk wordt
|
| - Positie: | |
| Kiza | zittende houding met tenen in de mat |
| seiza | zittende positie |
| sonkyo | hurkend |
| shikko | lopen op de knie |
| suwari waza | zittende techniek (beide partners) |
| tachi waza | staande techniek (beide partners) |
| hanmi handachi Waza | tori zittend, uke staand
|
| - Richting: | |
| omote | voorlangs |
| ura | achterlangs |
| sokumen | zijwaarts |
| mae | voor |
| ushiro | achter, van achteren |
| yoko | zij |
| jodan | hoog, alles boven de schouders |
| chudan | midden, tussen schouders en band (obi) |
| gedan | laag, beneden de band (obi)
|
| - Ontvangen van de techniek: | |
| ukemi | het ontvangen van de techniek, valbreken |
| mai ukemi | voorwaartse val |
| ushiro ukemi | achterwaartse val |
| yoko ukemi | zijwaartse val |
| chokuto | val op de plaats met afslaan ukemi |
| kaiten (ukemi) | rollend (valbreken) |
| tobi ukemi | vrije val
|
| - Lichaamsdelen: | |
| ashi | been, voet |
| hiji | elleboog |
| hiza | knie |
| kata | schouder |
| kote | pols |
| koshi | heupen |
| tai | lichaam |
| te | hand |
| te gatana | buitenkant van de hand, snijkant
|
| - Lichaamsbewegingen: | |
| tai sabaki | lichaamsbeweging, basis van technieken |
| irimi | ingaande beweging, instappen |
| tenkan | draaiende beweging, wegdraaiend |
| irimi tenkan | instappen en wegdraaien |
| tenkai | draai om zonder stap |
| kaiten | stap in, draai om, irimi + tenkai |
| uchi irimi | voorlangs ingaan |
| uchi kaiten | binnendoor ingaan |
| okuri ashi | voorwaartse stap: eerst voorste, dan achterste voet |
| tsugi ashi | voorwaartse stap: eerst achterste, dan voorste voet |
| ayumi ashi | afwisselende stap |
| suburi | bokenoefening zonder partner |
| shiho giri | vier-hoeken zwaardslag |
| happo giri | acht-hoeken zwaardslag
|
| - Aanvalsvormen: | |
| uchi | slag |
| shomen uchi | rechtstreekse slag naar het midden van het voorhoofd |
| yokomen uchi | cirkelslag naar zijkant van partner's hoofd |
| tsuki ('tskie') | vuiststoot |
| mune tsuki | vuiststoot naar middenrif |
| furi tsuki | upper cut |
| atemi | schijnaanval |
| mae giri | voorwaartse trap |
| ushiro giri | achterwaartse trap |
| yoko giri | zijwaartse trap |
| mawashi giri | ronde trap |
| tanto dori | aanval met mes |
| tachi dori | aanval met zwaard (bo ken) |
| futari gake | twee aanvallers |
| futari dori | twee aanvallers grijpen polsen
|
| - Wijze van vastpakken van partner: | |
| dori | vastpakken |
| eri dori | greep met een hand in nekkraag |
| kata dori | schoudergreep met een hand |
| kata te dori | polsgreep met een hand |
| ushiro kubi shim | een hand grijpt pols van achteren andere hand grijpt revers in wurggreep |
| morote dori | greep met twee handen op een pols |
| mune daki shime | met een hand een pols pakken en met de andere hand wurggreep van achteren |
| mune dori | greep met beide handen gekruist aan revers |
| ryo te dori | greep met twee handen op twee polsen |
| sode dori | greep aan elleboog-mouw (met een hand) |
| hiji dori | greep aan de elleboog |
| ushiro ryo katate dori | greep van achteren aan polsen
|
| - Warm-up & basisoefeningen: | |
| aiki taiso | warming-up |
| taiso | basisoefening |
| kata | oefening bestaande uit gestileerde bewegingen |
| furitama | handen schudden na torifune |
| torifune | roei oefening |
| junbi undo | voorbereidende oefeningen |
| haishin undo | strekken van de rug (met partner) |
| ikkyo undoikkyo | basisoefening |
| kokyu ho | ademhalings- en ki oefening |
| kokyu ryoku tenkan ho | ademkracht oefening |
| kokyu ryoku no yosei ho | ademkracht oefening |
| nigiri ho | ademkrachtoefening met uke's polsen vastgepakt
|
| - Technieken: | |
| Nage | worp, werpen (letterlijk: leiden) |
| ikkyo | eerste techniek, armdraai |
| nikyo | tweede techniek, polsklem |
| sankyo | derde techniek, pols verdraaiing |
| yonkyo | vierde techniek, polsdraai naar beneden |
| gokyo | 5e techniek (tegen mes) |
| rokkyu | 6e techniek, elleboogklem |
| udehishigi | 6e techniek, elleboogklem |
| hijikime osae | 6e techniek, elleboogklem |
| irimi nage | ingaande worp (hand in nek) |
| juji nage | werptechniek waarbij uke's ellebogen gekruist worden |
| kaiten nage | werptechniek waarbij ukel gedraaid wordt |
| uchi kaiten nage | raddraai worp binnenlangs |
| uchi kaiten | raddraai ademhalingsworp |
| kokyu nage | binnenlangs |
| soto kaiten nage | raddraai worp buitenlangs |
| soto kaiten kokyu nage | raddraai ademhalingsworp buitenlangs |
| koshi nage | heupworp |
| kote gaeshi | werptechniek met pols naar buiten draaien |
| kokyu nage | basiswerptechniek, alg. alle worptechnieken |
| shiho nage | vier-hoekenworp |
| sumi otoshi | hoekworp |
| tenshi nage | hemel en aarde-worp |
| udegarami nage | arm-kruisworp |
| uchi kaiten katagatame | raddraai schouder klem |
| uchi kaiten sankyo | binnenlangs partner, dan sankyo |
| jiju waza | vrije toepassing van technieken |
| henka waza | gevarieerde technieken |
| kaeshi waza | overnametechnieken |
| kihon waza | basis technieken
|
| - Wapens: | |
| bo | lange staaf |
| boken | houten zwaard |
| jo | stok |
| katana | Japans zwaard |
| ken | Japans stalen zwaard |
| iaito | Japans zwaard (met aluminiumlegering, niet scherp) |
| naginata | Japanse hellebaard |
| shoto | Japans kort zwaard |
| tanto | houten mes
|
| - Tellen: | |
| mu ('mu') | nul, leeg |
| ichi ('ietsj') | een |
| ni ('nie') | twee |
| san ('san') | drie |
| shi ('sjie') | vier (yon) |
| go ('go') | vijf |
| roku ('rok') | zes |
| shichi ('sjiets') | zeven |
| hachi ('hadzj') | acht |
| ku ('koe') | negen |
| ju ('dzjoe') | tien |
| ju ichi, ju ni | elf, twaalf, etc... |
| ni ju | twintig |
| san ju | dertig |
| yon ju | veertig |
| go ju | vijftig |
| rok ju | zestig |
| sichi ju | zeventig |
| hachi ju | tachtig |
| ku ju | negentig |
| hyaku | honderd
|
| - Kleding: | |
| gi, keikogi, dogi | trainingspak |
| obi | band |
| hakama | broekrok |
| zari | slippers
|
| - Dojo: | |
| dojo | trainingsplaats voor krijgskunsten |
| tatami | mat |
| kamiza | hoge kant van de mat |
| shomiza | lage kant van de mat |
| joseki | hoge zijkant van de mat |
| shimoeseki | lage zijkant van de mat |
| rei | groeten, buiging |
| ritsurei | staande buiging |
| zarei | zittende buiging
|
| - Uitspraken & opdrachten: | |
| one gaeshi masu | wij groeten u beleefd |
| domo arigato gozai mashita | dank je/dank u wel |
| hai | ja |
| (hai) dozo | ga je gang! |
| yame | stop (en ga aan de kant zitten) |
| tate | sta op |
| suwate | ga zitten |
| mawatte | draai |
| kotai | wissel van partner |
| morikai | herhaal de handeling |
| hantae | andere kant gebruiken |
| aite kaite | zoek andere partner op
|
| - Graden & titels: | |
| dan | graad |
| kyu | klas, 'ondergraad' |
| Shodan | houder van 1st dan |
| Nidan | houder van 2de dan |
| Sandan | houder van 3de dan |
| Yondan | houder van 4de dan |
| Godan | houder van 5de dan |
| yudansha | aikidoka met dangraad |
| sensei | leraar (vanaf 2e dan) |
| shidoin | leraar met examenbevoegdheid |
| fukoshidoin | leraar met examenbevoegdheid |
| shihan | meester (vanaf 6e dan)
|
| - Achtergrondbegrippen: | |
| Aikibudo | oudere vorm van aikido |
| aiki jo | wapensysteem met stok gebaseerd op het aikido |
| aiki ken | wapensysteem met houten zwaard gebaseerd op het aikido |
| bu | krijgskunst(en) |
| bujutsu | krijgskunsten |
| bushi | krijger |
| daito ryu | ongewapende krijgstechniek, 'voorloper' van aikido |
| judo | weg van soepelheid' |
| iajutsu | oude krijgskunst gebaseerd op het trekken van het zwaard |
| iaido | de 'weg' van het trekken van het zwaard |
| kara te do | weg van de lege hand' |
| kendo | Japanse zwaardkunst |
| kenjutsu | Japanse zwaardtechniek |
| tantojutsu | techniek van het mesvechten |
| samurai | krijger, militair in Japanse feodale periode |
| deshi | leerling |
| uchi deshi | inwonende leerling |
| sempai | oudere leerling (t.o.v. kohai) |
| kohai | jongere leerling (t.o.v. sempai)
|
